Nurty w psychoterapii, jaki dla kogo najlepszy?
Kiedy już zdecydujesz się na psychoterapię.
Rozpoczęcie procesu psychoterapeutycznego to ważny krok w kierunku poprawy Twojego samopoczucia i zrozumienia siebie, jednak wraz z tą decyzją mogą pojawić się różne wątpliwości.
Jak wybrać właściwą osobę? Skąd masz wiedzieć jaki nurt będzie dla Ciebie odpowiedni? Czym w ogóle jest nurt?
Niezależnie od wybranego nurtu, wspólnym elementem każdego skutecznego procesu psychoterapeutycznego jest relacja terapeutyczna. Jest to równie ważny czynnik leczący, na który składa się więź jaką stworzysz z terapeutą, wzajemna akceptacja oraz poziom współpracy.
Nurt psychoterapii natomiast określi w jaki sposób psychoterapeuta spojrzy na trudności, z którymi się zmagasz, zaproponuje pewne metody do wspólnej pracy, co jednocześnie wpłynie na częstotliwość sesji.
Nurt poznawczo-behawioralny - zmiana myślenia, zmiana działania.
Nurt poznawczo-behawioralny CBT, z ang. cognitive-behavioral therapy) opiera się na kilku kluczowych założeniach:
Po pierwsze zachowanie - to, co robisz, wpływa na to, co czujesz i myślisz.
Po drugie myśli - to, co myślisz, wpływa na to, co czujesz i robisz
Po trzecie emocje - to, co czujesz, wpływa na to co robisz i myślisz.
Do tych trzech komponentów możemy dodać kluczowe przekonania człowieka o sobie, innych oraz świecie. Terapeuta w tym nurcie będzie wspierał Cię w pracy nad zmianą, która będzie polegała na wspólnym eksplorowaniu dotychczas słabo rozpoznawanych oraz trudnych do zaakceptowania przekonań. Przekonań, które mogą być źródłem myśli automatycznych, uczuć i zachowań, które z kolei mogą powodować różne trudności w życiu codziennym. Psychoterapia CBT może być zarówno krótkoterminowa, jak i długoterminowa, w zależności od celów jaki ustalicie wspólnie z terapeutą. Dodatkowo z tego podejścia wywodzą się kolejne nurty, tzw. trzecia fala. Są to na przykład: terapia dialektyczno-behawioralna DBT, terapia schematów, czy terapia akceptacji i zaangażowania ACT. Psychoterapia poznawczo-behawioralna jest skuteczna w leczeniu wielu różnorodnych zaburzeń i problemów psychicznych. Pamiętaj, że wymaga ona aktywnego zaangażowania w wykonywanie zadań domowych i ćwiczeń.Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach - skupienie na tym, co możliwe.
To od osoby uczestniczącej w terapii możesz nauczyć się zarówno tego, co jest pomocne w poszukiwaniu właściwych rozwiązań, jak i tego, co się nie sprawdza. Praca w modelu TSR będzie się opierać na trzech ważnych zasadach:
- Jeśli coś działa - rób tego więcej.
- Jeśli coś nie działa, nie rób tego więcej. Rób coś innego.
- Jeśli coś nie działa, nie rób tego więcej. Rób coś innego.
Pierwsze założenie mówi o tym, że warto kontynuować te działania i zachowania, co do których jesteś przekonan_, że są wspierające. Drugie podkreśla jak ważna jest świadomość oraz zidentyfikowanie tego, co nie działa. Dzięki temu masz możliwość przestać robić to, co okazuje się nieskuteczne i poszukać innego, wartego wysiłku rozwiązania. Ostatnie założenie wskazuje na pewien minimalizm, na bazie którego opierać się będzie Twoja praca z terapeutą w tym nurcie. To Ty ostatecznie zdecydujesz, co będzie dla Ciebie wspierające oraz czego potrzebujesz i określisz swoje cele.
Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach mocno skupia się na przyszłości i rozwiązaniach, przez co w niektórych sytuacjach może być niewystarczająca, jeśli potrzebujesz najpierw przepracować trudne wydarzenia z przeszłości.
Nurt humanistyczno-egzystencjalny - być w pełni sobą
Podejście humanistyczno-egzystencjalne zakłada, że każda osoba postrzega świat w jedyny, niepowtarzalny sposób, a jej działania są motywowane chęcią samorozwoju i samorealizacji. Terapeuta w tym nurcie powinien zapewnić Ci bezwarunkową akceptację, empatię i być przy tym autentyczny.
Psychoterapia w tym nurcie będzie się opierać na uwolnieniu Twoich możliwości do kierowania się własnym doświadczeniem w dążeniu do samorozwoju. Terapeuta będzie Cię wspierał w zwiększaniu świadomości na temat przeżywanych emocji, identyfikacji własnych potrzeb, a także sposobów ich realizacji. Dzięki trafnej empatii pomoże Ci przełamać sztywne wzorce patrzenia na różne sytuacje.
Największe znaczenie ma tutaj relacja terapeutyczna, która jest uznawana za fundament zmiany. Akcentowana w tym nurcie jest równość pomiędzy terapeutą a Tobą, poszanowanie granic oraz autonomii, psychoterapeuta jest towarzyszem w drodze do rozwoju. Opiera się ona w dużej mierze na relacji i autentyczności. Jeśli potrzebujesz jasnych struktur, zadań i technik, możesz uznać ten nurt za zbyt mało „konkretnyˮ.
Już wkrótce pojawi się druga część, w której omówimy kolejne nurty psychoterapii i pomożemy Ci znaleźć ten, który najlepiej odpowiada Twoim potrzebom. Śledź nas na bieżąco!